Mantaro Cuenca Yaku qhawana wasi

Mantaro mayu Cuenca Yakumanta Observatorio nisqa, llaqtapaq, sapanchasqa runakunapaqpas, chaymi qunku, rakinakunku, t’inkinakunku ima, chay cuencapi yakupa kaqninkunamanta willakuykunata, willakuykunata, yachaykunata ima, Consejo Interregional de Recursos Hídricos de la Cuenca del Mantaro (CRHCIM) nisqapa ukunpi, chaynallataq Sistema Nacional de Información de Recursos Hídricos (SNIRH) nisqa.
Cuenca Mantaropi yakupa kapuqnin kamachiyqa achka sasachakuykunawanmi tupan: achka sasachakuywan tupay achkapi hinaspa allin kayninpi llaqta runakunapaq yaku mañakuy wiñasqanmanta chaynallataq imaymana ruruchiq ruwaykunapas, pachamama waqaychay, infraestructura hidráulica nisqapi qullqi churaykuna ruway, riesgo kamachiy, hinallataq runakunaq ch’aqwayninkuna hark’ay, pisiyachiy ima.
Chaypaqmi kanan huk plataforma nisqa, chaywanmi yanapakunqa confiable nisqa willakuykunata, yanapakuy yanapakuykunatapas allinta tanteanapaq, chaynapi imaymana ruwaqkunapa yanapakuyninta kallpanchanapaq, chaynallataqmi cuencapi yakupa recursonkunata allinta kamachinapaq.

Metakuna

1. Consejo de Recursos Hídricos de la Cuenca Mantaro nisqapa llamkayninta yanapana, willakuykunata hinaspa yanapakuykunata quspa imapas tanteanapaq.
2. Autoridad Nacional de Agua (ANA) nisqapa llamkayninta yanapana, chaynallataq huk ruwaqkunapas cuencapi yakupa kaqninkunata kamachinankupaq.
3. Consejopa llamkayninmanta, yakupa kaqninkunata kamachiymanta willakuykunata mastariyta kallpanchana.
4. Chikan chikan institucionkunapura willaykunata, willaykunatapash allichina.
5. Imaymana plataformakunapi yakupa kaqninkunawan tupaq willakuykunata aswan rikukuqta, aswan facilta tarinapaq.

Chanin yapasqa

Chay sistema propuesto nisqapiqa kanqa achka musuq elementokuna hinaspa funcionalidadkuna, kunankamaqa manam Sistema Nacional de Información de Recursos Hídricos (SNIRH) nisqapichu nitaq huk sistemakuna cuencapi kaqkunapipas:

1. Huk plataformallapi imaymana fuentekunamanta willakuykunata huñuy, cuenca Mantaro nisqapaq específico nisqa, chaymantapas huk institucionkunamanta willakuykunatapas mana SNIRH nisqapi churasqa.
2. Geovisor nisqa, imaymana capas de información nisqakunata llanthuy akllanawan, mapakuna temático nisqakuna ruwanapaq.
3. Yanapanapaq yanapakuykuna tanteanapaq.

Estructura

Mantaro Yakumanta qhawana wasiqa, huk ladumanta, sistema de información nisqamanta ruwasqa kachkan, chaymi huk huñusqa recursos informáticos nisqamanta, procesos nisqamanta ima, hukllachasqa ruwaypi, chaynapi yakupa recursonkuna kamachiypi tanteanapaq allin willakuykunata ruwanapaq. Hukninpiqa, huk organizacion institucional nisqayuqmi, chaymi hamun compromisokuna hinaspa arreglokuna nivel funcional hinaspa recurso nisqapi, chaynapi plataformapa sustentabilidad nisqa garantizananpaq.

Observatorio nisqapa estructuran

institucionalización nisqa

Mantaro Observatoriopi willakuy kamachiyqa kay ruwaykunata ruwan:

1. Datos nisqakuna huñuy, ANA nisqapa imaymana nivelninkunamantapas, huk instituciones técnica-científicas nisqamantapas, chay plataforma nisqaman comprometisqa yaku recursokuna kamachiywan tupachisqa.
2. Servidores institucionales nisqapi willakuykunata waqaychay, qhaway hinaspa kamachiy.
3. Willakuykunata ruway, chaymanta anlisis, validación hinaspa sistematización nisqa datos de interés nisqakuna CRHC nisqapi imaymana ruwaqkunapaq.
4. Herramientakuna, chaykunan kanku utilidadkuna técnico hinallataq computadora ruwaymanta lloqsimuq, chaykunan yanapakunqa decisionkuna ruwanapaq.
5. Willakuykunata mastariy web nisqa p’anqawan, llapan runakunaman hinallataq técnicos nisqakunamanpas, chaywanmi consultakuna, willakuykuna, descargakuna ima atikun.

Observatorio nisqapa estructuran

Willakuypa puriynin

Chay Observatorio de Agua nisqapa llamkayninmanta, allin kayninmanta ima, tukuy ima ruwayqa Secretaría Técnica del Consejo de Recursos Hídricos nisqapa ruwasqanmi. Secretaría nisqa qhawarinanmi Observatorio nisqa llapan llank’ayninta, hinallataq imakunachus chaypi kashan chayta mosoqyachinanpaq. Computadora parte nisqamanta rimaspaqa, Dirección del Sistema Nacional de Información de Recursos Hídricos nisqa, DSNIRH nisqa, chay plataforma tecnológica nisqa llamk’ayninta, allinta qhawaspa ima, qhawan.